Sudan’da aşevi çalışmalarımız başladı
Çatışmadan etkilenen bölgelerde kurduğumuz aşevinde her gün sıcak yemek pişiyor. İlk etapta günlük yüzlerce tabak dağıtılıyor.
Aşevi, bir kazandan ibaret değildir. Düzenli çalışan bir mutfak; tedarik zinciri, su ve yakıt kaynağı, hijyen düzeni, personel ve kayıt sistemi demektir. Sudan’da çatışmadan etkilenen bölgelerde başlattığımız aşevi çalışması da bu bileşenlerin bir araya getirilmesiyle yürüyor.
Neden aşevi, neden gıda kolisi değil
Kriz bölgelerinde iki yöntem birlikte kullanılır: kuru gıda kolisi dağıtımı ve pişmiş sıcak yemek. İkisi farklı ihtiyaçlara cevap verir. Kuru gıda, mutfağı ve yakıtı olan bir hane için uygundur. Evi zarar görmüş, yakıt bulamayan ya da yerinden edilmiş bir aile için ise pişirme imkânı yoktur; onlara ulaşmanın yolu pişmiş yemektir. Sudan’da aşevi kurma kararının arkasındaki gerekçe budur.
Aşevi ayrıca ölçek avantajı sağlıyor. Toplu pişirme, kişi başına düşen maliyeti tek tek hane bazlı dağıtımın altına indiriyor. Böylece aynı bağışla daha fazla tabak çıkıyor.
Mutfağın kurulması
Aşevi kurulurken önce mekân belirleniyor: su erişimi olan, atık suyun tahliye edilebildiği, güvenlik açısından ulaşılabilir bir nokta aranıyor. Ardından pişirme ekipmanı, depolama alanı ve dağıtım kapları temin ediliyor. Yakıt tedariki ayrı bir başlık; yakıtın kesildiği bir günde mutfağın durmaması için alternatif kaynak planlanıyor.
Mutfakta çalışacak ekip ağırlıklı olarak bölgeden oluşturuluyor. Bu tercih iki işe yarıyor: yerel halka istihdam sağlıyor ve mutfağın bölgenin damak tadına uygun pişirmesini mümkün kılıyor. Ekibe hijyen, porsiyonlama ve dağıtım düzeni konusunda bilgilendirme yapılıyor.
Günlük döngü
Aşevinin günü, malzemenin tartılıp mutfağa alınmasıyla başlıyor. Pişirme tamamlandığında yemek porsiyonlanıyor, dağıtım noktalarına yönlendiriliyor ve gün sonunda o güne ait kayıt tutuluyor. Kayıt; kullanılan malzemeyi, hazırlanan porsiyon miktarını ve dağıtımın yapıldığı bölgeyi içeriyor.
- Malzeme girişi ve çıkışı ayrı ayrı kaydedilir.
- Pişirme ve dağıtım aynı gün içinde tamamlanır, yemek ertesi güne bırakılmaz.
- Öncelikli haneler dağıtım listesinde önceden işaretlenir.
- Gün sonunda mutfak temizliği ve ekipman kontrolü yapılır.
Emanetin izlenmesi
Aşevine yapılan bağışlar kalem bazında muhasebeleştiriliyor ve mutfağın gider kalemleriyle eşleştiriliyor. Malzeme faturaları, yakıt gideri ve personel gideri ayrı ayrı takip ediliyor. Böylece bir bağışın mutfağın hangi kalemini karşıladığı belge üzerinden görülebiliyor.
Saha ekibimiz düzenli olarak fotoğraf ve durum notu iletiyor. Bu notlar mutfağın karşılaştığı zorlukları da içeriyor; tedarikte yaşanan sıkıntı veya güvenlik kaynaklı erişim kısıtı gibi durumlar gizlenmiyor. Bir yardım çalışmasında aksayan tarafı anlatmamak, iyi giden tarafı da şüpheli hale getirir.
Nasıl destek olunur
Aşevi giderleri süreklilik isteyen bir kalem. Bir mutfağın kurulması tek seferlik bir masraf, ancak ayakta kalması her ay tekrar eden bir yük: malzeme, yakıt, su, ekip gideri ve ekipman bakımı. Mutfağın bir gün bile durmaması düzenli desteğe bağlı. Katkı vermek isterseniz bağış sayfamızdaki aşevi ve yemek kalemlerini inceleyebilir, kurumsal destek ve düzenli bağış seçenekleri için bizimle iletişime geçebilirsiniz. Banka yoluyla bağış yapmak isteyenler hesap bilgilerimize ulaşabilir.