Afrika'da sıcak yemek: bir kazan, bir mahalle

Sahadaki ekibimiz Afrika’daki bazı yerleşimlerde haftanın belirli günlerinde mahalle mutfağı kuruyor. Yemek yalnız dağıtılmıyor; aynı sofrada, aynı mahallede pişiyor. Bu haber kazanın başından bir günü anlatıyor: erken saatte kurulan ateşten akşam boşalan tencereye kadar.

Ateş erken kurulur

Gün, kazanın yerleştirilmesiyle başlıyor. Mahallenin ortasında, herkesin görebileceği bir noktada kuruluyor kazan. Bu bir tercih: yemeğin görünür bir yerde pişmesi, dağıtımın gizli saklı bir yardım olmaktan çıkıp ortak bir işe dönüşmesini sağlıyor. Kimse kapı arkasında yardım beklemiyor, herkes aynı ateşin etrafında bekliyor.

Su taşınıyor, odun ya da yakıt hazırlanıyor, malzeme tartılıp ayrılıyor. Bu aşamada mahalleden kadınlar ve gençler ekibe katılıyor. Sebze doğramak, kazanı karıştırmak, kapları yıkamak paylaşılan işler. Yemeği yiyecek olanın onu pişirene yardım etmesi, dağıtımın bir lütuf gibi görünmesini engelliyor.

Kazan kaynarken

Menü bölgede bulunabilen malzemeye göre kuruluyor; tahıl ya da bakliyat esaslı, doyurucu ve toplu pişirmeye elverişli bir yemek tercih ediliyor. Malzeme yerel pazardan alınıyor. Bu, hem taşıma maliyetini düşürüyor hem de alışverişin bölgede kalmasını sağlıyor.

Kazan kaynarken dağıtım listesi son kez gözden geçiriliyor. Listede öncelikli haneler işaretli: yetim bulunan aileler, yaşlılar, hasta ve engelli bireyi olan haneler, yeni doğum yapmış anneler. Sıraya giremeyecek durumda olanların payı ayrılıyor ve kapılarına götürülüyor.

Bu bekleme süresi ekibimiz için boş bir zaman değil. Kazanın başında geçen saatler, mahalledeki durumu yerinde görmenin de fırsatı oluyor. Hangi hanenin çatısı akıyor, hangi çocuk okula gidemiyor, hangi ailede hasta var; bunlar rapor okuyarak değil aynı ateşin başında oturarak öğrenilen şeyler. Ekibimizin edindiği bu bilgiler bir sonraki çalışmanın planlanmasında kullanılıyor.

Sofra kurulur

Yemek olduğunda dağıtım başlıyor. Kaplar mahalleden geliyor; her hane kendi kabıyla sıraya giriyor. Ekibimiz porsiyonlamayı hane büyüklüğüne göre yapıyor. Çocuklar için ayrı bir düzen kuruluyor, kalabalıkta ezilmelerinin önüne geçiliyor.

• Sıra hakkı korunur, tanıdık kayırılmaz.
• Yürüyemeyen ve gelemeyen hanelerin payı ayrılır, kapıya götürülür.
• Porsiyon hane büyüklüğüne göre verilir.
• Kazan boşalmadan liste tamamlanır; artan varsa aynı gün paylaştırılır.

Dağıtım sırasında fotoğraf çekilirken yüzlerin izinsiz kayda geçmemesine dikkat ediliyor. Yardım alan kişinin görüntüsü üzerinden anlatı kurmak yerine kazanın, sofranın ve mahallenin görüntüsüyle yetiniliyor.

Akşam, tencere boşalınca

Dağıtım bitince temizlik yapılıyor, kazan kaldırılıyor ve o güne ait kayıt tutuluyor. Kayıt; dağıtımın yapıldığı yerleşimi, hazırlanan porsiyon miktarını, kullanılan malzemeyi ve dağıtımı yürüten ekibi içeriyor. Bu kayıt hem muhasebe tarafıyla eşleştiriliyor hem de bir sonraki dağıtımın planlanmasında kullanılıyor.

Bir kazanın taşıdığı asıl yük yemek değil, düzen. Aynı mahallede tekrar eden bir dağıtım, ailelerin o güne göre plan yapabilmesini sağlıyor; bu da yardımın rastgele değil, öngörülebilir olması demek. Öngörülebilirlik ise ancak sürekli destekle mümkün.

Mahalle mutfaklarımıza katkı vermek isterseniz bağış sayfamızdaki aşevi ve yemek kalemlerini inceleyebilir, banka hesaplarımız üzerinden de destek olabilirsiniz.

Sahadan kareler